مزدلفه ودر سفر ، باران وغيره . ونيز رواياتى موجود است كه مىتوان از آنها استنباط كرد كه بين نماز ظهر وعصر وهمچنين بين نماز مغرب وعشاء أوقات مشترك وجود دارد . ( 1 ) تأويلات در روايات جمع بين صلاتين ورأى صحيح ولى عجيب اين است كه با اين روايات صحيحة وصريحه ، عادات ورسوم آنچنان در ذهن عده اى رسوب كرده كه شروع به تأويل سنت صريح پيامبر نمودند چنان كه بعض اين تأويلات را كه توسط برخى رواة شده بود در ضمن نقل متن روايات ديديد ، وجالب آن است كه ترمذى بعد از نقل روايت ابن عباس در مورد جمع بين صلاتين بدون ترس وباران ، مىگويد : همه أمت اين حديث را ترك كرده اند ! ! ولى جاى تعجب است چنين سخنى از ترمذى وآنچنان كه معلوم است وخواهد آمد ونووى در شرح خود وغير أو تصريح كرده اند ( 2 ) هرگز اجماعى بر ترك آن نبوده است . به هر حال عده اى براي اينكه بر طبق روايت عمل نكنند دست به تأويلاتى زده اند كه هر طائفه اى سخن ديگرى را مردود دانسته است وواقعا هم چنين است : نووى مىگويد : عده اى تأويل كرده اند كه جمع بين صلاتين به عذر باران بوده است واين تأويل مشهور از گروهى از بزرگان متقدمين مىباشد ولى اين تأويل ضعيف است به روايت ديگر كه من غير خوف ولا مطر دارد . وعده اى تأويل كرده اند كه اين جمع بين صلاتين در هواي ابرى بوده است . پس حضرت نماز ظهر را بجا آورده سپس ابر بر طرف شده وروشن گرديده كه وقت عصر داخل شده است وحضرت نماز عصر را اقامه نمود ، اين تأويل نيز باطل است به خاطر آنكه اگر چه احتمال اندكى در ظهر وعصر مىباشد اما چنين احتمالي در مغرب وعشاء نيست . وعده اى تأويل كرده اند كه نماز أول را به آخر وقتش تأخير انداخته ودر آخر وقت آن اقامه نموده وپس از فراغ نماز ديگر را بجا آورده ( يعنى هر يك در آخر وأول وقت

--> ( 1 ) - سنن البيهقي ج 3 ص 169 . ( 2 ) - شرح نووى ج 5 ص 218 - روح المعاني ج 15 در تفسير آية دلوك .